Van leerling naar eerstegeneratiestudent

Kansen optimaliseren voor meer diversiteit

Tekst: Marieke Tjang-Monterie / Foto: Medician

De vier geneeskundestudenten Semih Ünal, Chahid Koullali, Mohamed Badaou en Damian Vieira Barreto leerden elkaar als eerstejaarsstudenten kennen aan de Vrije Universiteit in Amsterdam. Al snel viel hen op dat de studentenpopulatie niet representatief was met die van een stad als Amsterdam. Daar proberen zij met de oprichting van Medician, een bureau dat leerlingen ondersteunt bij selectieprocedures voor universiteiten, verandering in te brengen. “Wij willen onze kennis als ervaringsdeskundigen inzetten om aankomende eerstegeneratiestudenten te coachen.”

Eerstegeneratiestudenten zijn de eersten in hun familie die gaan studeren. Dan kan het zijn dat een leerling bepaalde steun mist. Semih: “Sommige leerlingen komen uit achterstandswijken en hebben geen voorbeelden om zich heen van mensen met een carrière hebben die zij voor ogen hebben.” Tijdens hun opleiding Geneeskunde vroegen de vier oprichters zich af waarom zij zo weinig diversiteit zagen bij hun studie. Ook merkten zij op dat bedrijven die trainingen aanbieden voor een selectieprocedure, vaak veel geld kosten en vooral worden ingeschakeld door kinderen van rijke en/of hoogopgeleide ouders. Chahid: “Ouders van eerstegeneratiestudenten willen graag helpen, maar ze hebben de kennis en de middelen niet altijd. Daarom hebben wij Medician opgericht.”

Verwachtingen

Elien ten Broeke, contactpersoon voor middelbare scholen bij de UvA: “Vaak zit er een grote passie en drive achter iemands studiekeuze. Daardoor ervaren leerlingen soms ook extra spanning en stress. Ze willen het zo graag bereiken! Verwachtingsmanagement is daarom heel belangrijk,” benadrukt ze. “Wij proberen de leerlingen zo duidelijk mogelijk voor te lichten. Bij commerciële bedrijven moet je goed opletten of hun informatie wel actueel is en of ze niet te veel beloven. Het blijft natuurlijk een selectieprocedure; niet alle leerlingen worden aangenomen.” Elien is op de hoogte van initiatieven als Medician. “De benadering van Medician – om als ervaringsdeskundige te handelen – vind ik echt heel goed.”

Kansen

Op dit moment richt Medician zich vooral nog op Geneeskunde en Tandheelkunde. Elk jaar breiden ze uit, met nieuwe medicians bij andere universiteiten. Ook is er contact met onderzoekers, laat Semih weten: “Promovenda Lianne Mulder doet onderzoek naar een eerlijkere selectie van studenten. Er zijn al publicaties beschikbaar met cijfers van het CBS die laten zien dat bepaalde groepen minder vaak geselecteerd worden, zoals bijvoorbeeld kandidaten met minder welvarende ouders of met een migratieachtergrond. Wij willen onze kennis als ervaringsdeskundigen inzetten om aankomende eerstegeneratiestudenten te coachen. Wanneer ze de opleiding niet binnenkomen, kunnen ze alsnog vol zelfvertrouwen de academische wereld binnenstappen.”

De UvA denkt altijd na over de selectiecriteria die gehanteerd worden, zegt Elien. “Er is doorlopend aandacht voor onze procedure en welke groepen daar wellicht minder bij gebaat zijn. In hoeverre zijn er vooroordelen en hoe kan je die eruit halen? Zo zijn een motivatiebrief en cv bij ons geen onderdeel van de selectieprocedure. Wij richten ons op huiswerk en onder andere een biomedische kennistest. Zo proberen we het proces los te trekken van wat je omgeving je al gebracht kan hebben.”

Begeleiding eerder starten

Medician heeft geen formeel contact met de universiteiten zelf. Semih: “We zijn een onafhankelijke organisatie, kosteloos en vrijblijvend. We handelen vanuit onze eigen ervaring en de voorlichting vanuit de universiteiten.” Chahid legt uit hoe hun werkwijze eruitziet: “De begeleiding verschilt per universiteit. We oefenen met de criteria, denk aan een IQ-test, die gehanteerd worden bij de betreffende universiteit. We starten vaak in het jaar van de selectie, maar het zou nog veel beter zijn om al in 4 of 5 vwo samen aan de slag te gaan.” Ook na de selectieprocedure gaat de begeleiding van Medician door. Semih: “De leerlingen mogen altijd contact met ons blijven opnemen voor informatie of support.” Chahid: “Wij weten wat ze meemaken en zij herkennen zichzelf in ons.”

Praktische tips van Elien:  

1. Start op tijd met het checken van de deadlines, soms botsen deze met de schoolplanning, en zorg dat je de toelatingseisen kunt voorbereiden.
2. Lees goed wat er verwacht wordt en vooral wanneer; het zijn vaak harde deadlines waar niet van afgeweken kan worden.
3. Let goed op welke selectiecriteria er bij de specifieke opleiding worden gehanteerd. Begin zeker in 5 vwo hier al mee.
4. Zorg dat leerlingen vanuit school de rust en tijd krijgen om de selectieprocedure te doorlopen.
5. Er is een grote kans dat een leerling niet geselecteerd wordt: zorg altijd dat er ook een plan B is waar een leerling ook voldoening uit kan halen. Er zijn bovendien universiteiten, zoals de UvA, waar je maar één keer mag deelnemen aan de selectieprocedure.  

Over Medician:

Vergelijkbare berichten

  • Van dansen naar verpleegkundige

    Tekst: Luuk Staring / Foto’s: Petra van Gool Jaarlijks kiezen ruim 170.000 leerlingen op het voortgezet onderwijs een vervolgstudie op het middelbaar-, hoger- of wetenschappelijk onderwijs. Zoë Bosman was in 2016 één van deze leerlingen. Na haar middelbareschooltijd koos ze voor een theateropleiding, maar inmiddels werkt ze als verpleegkundige in het ziekenhuis. Hoe verliep haar…

  • Elk niveau heeft waarde

    Het loslaten van verwachtingen en waarderen van onderwijsniveaus Tekst: Saadet Ertas Ik weet nog hoe zenuwachtig ik was voor mijn cito-toets en hoe erg ik het had verknald, ik was een leerling met faalangst. Ik was, na lang aandringen van mijn ouders, één van de weinige leerlingen die de cito mocht herkansen, maar kreeg uiteindelijk…

  • Voorbij vandaag

    Geschreven door Nynke van Spiegel in opdracht van BiOND Magazine Anders Vink (68) is sinds oktober 2024 de nieuwe voorzitter van het Algemeen Bestuur van BiOND. “Ik ben gepensioneerd, maar nog behoorlijk actief op het gebied van onderwijs. Ik vind het prettig om betrokken te blijven. Mijn onderwijsloopbaan begon ooit als wiskundeleraar. Ik ben uiteindelijk…

  • Techniektwijfels rondom keuzemomenten op havo en vwo

    Tekst: Marieke Tjang-Monterie & Minette van den Bemd Steeds minder jongeren kiezen voor een technisch profiel. Recent zijn twee onderzoeken gedaan, één over specifiek de profielkeuze en één over zowel profielkeuze als studiekeuze. In dit artikel belichten we beide onderzoeken en bespreken we de aanbevelingen. Techniektwijfels bij profielkeuze Drie grote uitdagingen vallen op in beide…

  • Samen bouwen aan LOB

    Geschreven door Gert-Jan van den Bemd in opdracht van BiOND Magazine Hoe zorg je ervoor dat meer mensen binnen jouw school zich eigenaar van loopbaanontwikkeling en begeleiding (LOB) gaan voelen? Martine Buijsen is trainer bij de BiOND Academie en oprichter van LOB123. Zij geeft onder andere de training Samen bouwen aan LOB. “Bij een eerstelijns…