Ligt er een beleidsplan voor loopbaanontwikkeling en -begeleiding (LOB) op tafel, maar blijft de uitvoering in de praktijk achter? Is het een uitdaging om mentoren en docenten mee te krijgen? Of worden er veel LOB-activiteiten georganiseerd, maar is het onduidelijk wat ze leerlingen en studenten daadwerkelijk opleveren? In dit artikel vertelt trainer Willem Gebuis aan de hand van een maatwerktraject bij het Dobin Lyceum* hoe de school haar LOB-beleid versterkte.
Voor jou ook een herkenbare situatie? Overweeg dan een training op maat van de BiOND Academie. Geen standaardaanpak, maar een maatwerktraject dat aansluit op de werkelijke situatie van jouw school. Zet in korte tijd concrete stappen om loopbaanontwikkeling en -begeleiding op jouw school te versterken.
De uitdaging achter LOB
Als trainer van BiOND begeleidt Willem Gebuis scholen bij vraagstukken rondom loopbaanontwikkeling en -begeleiding (LOB) en het decanaat. Vanuit die ervaring ziet hij dezelfde uitdagingen regelmatig terug.
“Scholen hebben meestal wel een LOB-beleidsplan, maar de vertaalslag naar de dagelijkse praktijk blijkt vaak lastig”, zegt Willem. “Er worden veel activiteiten georganiseerd, maar het is niet altijd duidelijk hoe die bijdragen aan de loopbaanontwikkeling van leerlingen. Zonder een gedeelde visie op de rol van LOB en een duidelijke aanpak, dreigt LOB een afvinklijstje te worden. Juist daar valt vaak nog veel winst te behalen.”
“Ook decanen op het Dobin Lyceum herkenden deze situatie”, vertelt Willem. “Mentoren voeren het LOB-programma uit en leerlingen doen wat er van hen wordt gevraagd, maar de vraag is of deze aanpak leerlingen daadwerkelijk verder helpt in hun loopbaanontwikkeling.”
Van vraag naar maatwerk
Een maatwerktraject begint altijd met een verkennend gesprek. Wat is de situatie op de school en waar ligt de gewenste verbeterslag? Ook worden bestaande beleidsdocumenten gedeeld en de huidige praktijksituatie in kaart gebracht. Op basis daarvan wordt een maatwerkprogramma samengesteld. Na akkoord op de offerte gaat het maatwerktraject van start.
Bij het Dobin Lyceum was er al een LOB-beleidsplan, maar ontbrak de concrete vertaalslag naar de praktijk. Met het oog op het vertrek van enkele decanen wilde de school zorgen voor een goede overdracht van het LOB-beleidsplan. De nieuwe decanen bleven eindverantwoordelijk, maar LOB moest een gezamenlijke opgave worden van leerlingen, ouders, directie, mentoren en docenten.
Van beleid naar praktijk
De eerste trainingsdag begon met een kritische blik op het LOB-beleidsplan van het Dobin Lyceum. Is er duidelijk waarom LOB wordt aangeboden, hoe dit in de praktijk vorm krijgt en welke activiteiten daarbij horen? Kortom: de Why, How, What van loopbaanontwikkeling en -begeleiding.
“Op deze middelbare school werd de meerwaarde van LOB door mentoren onvoldoende ervaren”, vertelt trainer Willem. “Er was wel een bestaand LOB-programma, maar dit was meer een verplicht afvinklijstje. De mentoren volgden het opgelegde programma en de leerlingen rondden de verplichte opdrachten af. In de praktijk bleek echter dat leerlingen geen duidelijker beeld kregen van een passende studie of toekomstige loopbaan. Dan kun je een beleidsplan op papier hebben staan, maar blijkt de praktijk weerbarstiger.”
Willem vult aan: “Daarnaast bleek dat de LOB-activiteiten niet of nauwelijks werden geëvalueerd. Er kon geen antwoord worden gegeven op de vraag wat de georganiseerde activiteiten opleverden. Ook was niet duidelijk of de leerlingen er daadwerkelijk wijzer van werden. Door kwaliteitsborging onderdeel te maken van het LOB-beleidsplan wordt het effect van de LOB-activiteiten inzichtelijk.”
Resultaat
Onderdeel van de training op maat was het analyseren van de LOB-activiteiten. Welke activiteiten worden aangeboden? En sluiten deze aan op één van de vijf loopbaancompetenties? Vervolgens bepaalden de deelnemers van het Dobin Lyceum op welk moment iedere opdracht het beste kon worden ingezet. Zo ontstond een goed doordachte doorlopende leerlijn.
Willem is duidelijk over de rol van de trainer: “Het is belangrijk dat de deelnemers zelf hun eigen verbeterplan maken. Ik stel de juiste vragen, zet de deelnemers aan het denken, reik voorbeelden aan én help keuzes te maken die passen bij hun eigen visie.”
Willem vult aan: “In het geval van een LOB-beleidsplan raad ik aan om niet alleen decanen deel te laten nemen aan de training, maar ook directieleden en kwaliteitsmedewerkers. Zo werk je aan een breedgedragen beleid dat ook in de praktijk werkt.”
Ook aan de slag met een maatwerktraject?
Veel scholen zijn ervan overtuigd dat het beleid rondom de loopbaanontwikkeling en -begeleiding waterdicht is. Toch blijkt dat in de praktijk niet altijd het geval. De trainers van de BiOND Academie kijken graag mee. De combinatie van inhoudelijke expertise en maatwerk maakt volgens Willem het verschil. “Als buitenstaander kijk ik met andere ogen naar het bestaande beleid. Samen zoeken we waar de gaten zitten en hoe die kunnen worden gevuld. Zo ontstaat een plan dat niet alleen goed op papier staat, maar ook daadwerkelijk werkt in de praktijk.”
Iedere school is anders. Daarom is ook ieder maatwerktraject anders. Of het nu gaat om een verbeterslag in het zorg- en ondersteuningsbeleid óf om het creëren van meer draagvlak voor het LOB-beleid binnen de school. Een maatwerktraject van de BiOND Academie helpt begeleiders in het voortgezet onderwijs en mbo om daadwerkelijk het verschil te maken voor de leerlingen en studenten op hun school.
*De naam van de echte school is om privacyredenen geanonimiseerd. Daarom is de fictieve naam ‘Dobin Lyceum’ gebruikt.
